:: Pozostałe fortyfikacje :: Twierdza Nysa »

:: Historia

Przez miasto Nysę od najdawniejszych wieków prowadziły szlaki handlowe, przez co sprzyjało to rozwojowi miasta. W celu zabezpieczenia miasta przed ewentualnymi grabieżami, postanowiono Nysę otoczyć licznymi murami obronnymi wraz z licznymi wieżami i basztami. Pierwsze fortyfikacje w Nysie powstały w roku 1594 według planu Johannesa Schneidera z Lindau. Umocnienia te zaczęto przebudowywać w roku 1643 wg. szkoły holenderskiej i nowowłoskiej kładąc silny nacisk na system obrony skrzydłowej. Nysa została otoczona 10 bastionami, 4 roweliniami oraz wodną fosą. Przez całe umocnienia biegła ukryta droga. Do dzisiejszego dnia z tamtych obiektów zachował się jedynie bastion św. Jadwigi. Przełomowym momentem dla fortyfikacji w Nysie był rok 1741, kiedy to w czasie wojny Austriacko - Pruskiej, król pruski - Fryderyk II zdobył miasto. Doceniając startegiczne położenie miasta postanowił uczynić z Nysy twierdzę. Na zlecenie króla, holenderski inż. Gen. Cornelius von Walrave, przebudował obwarowania otaczające miasto zwane Obwałowaniami Dolnymi. Przez równoczesną budowę po drugiej stronie rzeki, Fortów Górnych powstało nowe miasto - Friedrichsstadt - będące rodzajem koszar lub obozu warownego. Powstała twierdza, strzegła nowozdobytej granicy prowincji śląskiej na wschodnim odcinku gór Sudeckich. Nowe rozwiązania architektoniczne i konstrukcyjne zastosowane przy budowie twierdzy, wyprzedzały o dobre kilkanaście lat swoje czasy. Twierdzę Nyską uważano za jedną z najsilniejszych i najnowocześnieszych w owym czasie w Europie. Ową opinię potwierdza fakt, że przez 114 dni oblegania twierdzy przez wojska napoleońskie w 1807 rioku, ostrzeliwując miasto nieustannie ciężką artylerią (ocalało tylko 5 domów) brak amunicji oraz żywności zmusił Nysę do kapitulacji. Rozwój techniki oraz wprowadzenie do zastosowania w XIX wieku gwintowanych luf spowodowało utratę militarnego znaczenia fortyfikacji. W roku 1903 Nysa oficjalnie przestała być twierdzą. Obiekty twierdzy często pełniły rolę obozów jenieckich i wiezień (wieziony był tu m.in. Charles de Gaulle). Podczas II wojny światowej w Nysie znajdowała się filia obozu Gross - Rosen. Całość zachowanych obwarowań położona jest na długości około 1200 m,. i stanowi 85 procent ich dawnego stanu. Stan techniczny obwarowań jest ogólnie dobry. Ów obwarowania należą do wojska jednak nie mają praktycznie użytkownika i są wykorzystywane przez okoliczną ludność jako garaże, magazyny oraz "dzikie" ogródki działkowe.

:: Bastion św.Jadwigi

Bastion ten jest jedyną pozostałością XVII - wiecznych austriackich obwarowań miasta, w latach 1742 - 56, został przez Prusaków przebudowany i otrzymał numer IX, w czasach austriackich nazwany imieniem św. Jadwigi. Po zburzeniu obwarowań zachowała się w większej mierze architektura kazamat założonych na planie podkowy. Obiekt obecnie spełnia funckję magazynowe. Bastion pomimo usytuowania prawie w centrum miasta był użytkowany niezbyt odpowiedni, ale zaczyna się to zmieniać, trwają prace remontowe ( kontynuowane są prace izolacyjne sklepień w sekcjach środkowych, wykonywane są podkłady pod posadzki na parterze. Układana jest instalacja zasilania i sterowania grzejnikami elektrycznymi).

- Kliknij by powiększyć :

:: Fort II

Fort II zwany także jako Fort Regulicki, jest to obiekt jednowałowy dla piechoty i artylerii z trawersami i schronami na wałach, został zbudowany w latach 1865 - 66 jako dzieło prowizoryczne. Przebudowany w latach 1871 - 73 na fort stały, jego przeznaczeniem była osłona lini kolejowej. Od roku 1934 pełnił funkcję magazynową sprzętu wojskowego. Do konstrukcji murów sklepień oraz kazamat użyto kamienia, cegły oraz betonu. Fort obecnie jest dostępny do zwiedzenia.

- Kliknij by powiększyć :

:: Obwałowania wysokie

Obwałowania te zostały zbudowane jako całość w latach 1774 - 91, uzupełniano i rozbudowano w latach 1865 - 67. Obwałowania składały się z trzech części: Obwałowań Wysokich, Rogatki Ceglarskiej i (nie zachowanej) Rogatki Grodkowskiej i były osłoną przedmieścia. Zwiedzając obwałowania wysokie spotkać możemy takie obiekty jak:

Brama ceglarska

Jedyna zachowana forteczna brama Ceglarska ma formę przecięcia w wale kurtyny o szerokości ok. 4,5 m. z pomieszczeniami dla straży oraz wnękami dla posterunków. Pomieszczenia przy Bramie Ceglarskiej są zdewastowane przez okoliczną ludność, wykorzystywane jako chlewiki dla świń, kur, kóz itp. Z żeliwnego napisu nad bramą, który został zdarty pozostał jedynie ślad. W taki to sposób okoliczni mieszkańcy dbają o zabytki.

- Kliknij by powiększyć :

Bastion Reglitz

- Kliknij by powiększyć :

Droga Ukryta

- Kliknij by powiększyć :

Bastion Kapliczny

- Kliknij by powiększyć :

Źródło : Remigiusz Kamiński