:: Pozostałe fortyfikacje :: Twierdza Kłodzko »

:: Historia

W X w. na miejscu dzisiejszej Twierdzy Kłodzkiej istniał czeski gród Kladsko. Kłodzko położone na dogodnej drodze zostało w XII wieku podniesione do rangi miast królewskich. W owym czasie był to najsilniej ufortyfikowany ośrodek, otoczony pierścieniem murów z wieżami i fosą. Jakość murowanych umocnień potwierdzila się w roku 1428, kiedy to został odparty szturm przez husytów. Pod koniec XV wieku fortyfikacje obronne miasta zostały przebudowane, między innymi wznosząc przed ciągiem murów basteje. Od tego momentu zaczęto nazywać Kłodzko twierdzą. W następnym wieku przebudowano fortyfikacje, modernizując między innymi górujący nad miastem zamek. W czasie wojny trzydziestoletniej, w roku 1622 miasto uległo wojskom austriackim, które po jego zajęciu przystąpiły do kolejnej rozbudowy umocnień. Punktem zwrotym w dziejach Twierdzy Kłodzkiej było zdobycie miasta przez Prusy. Miastu poświęcono szczególną uwagę ponieważ leżało ono na najdogodniejszym szlaku prowadzącym z Czech na Śląsk. Rozbudowę twierdzy powierzono najwybitniejszemu generałowi w służbie króla Prus Gerardowi Korneliuszowi Walrave. Budowę rozpoczęto w roku 1723 a zakończono w 1742 roku. Ponieważ w czasie rozbudowy generał Walrave popadł w niełaskę u króla Prus i trafił do więzienia, jego prace kontynuował inżynier wojskowy Friedrich Christian von Wrede. Zadecydował on o wybudowaniu nowego fortu na Owczej Górze po przeciwnej wschodzniej stronie rzeki Nysy Kłodzkiej. Kiedy to w roku 1760 budowa była na ukończeniu wybuchła kolejna wojna zwana siedmioletnią, podczas której wojska austriackie opanowały miasto i twierdzę. Tak szybkie zajęcie sprawiło że po zakończeniu tej wojny ziemia kłodzka wróciła w ręce Prus, przystąpiono do kolejnych prac modernizacyjnych, tym razem pod kierunkiem pułkownika Ludwika von Reglera. Wtedy to ostatecznie dokonano rozbiórki średniowiecznego zamku, którego miejsce zajął donżon. W latach 1790 - 1793 wykonano rozległy system podziemnych chodników kontrminowych (system chodników liczący prawie 44 km. długości). W 1806 roku wobec groźby bezpośredniego ataku wojsk Napoleona, miasto oraz twierdzę otoczono pasmem dziesięciu szańców, tworząc obóz warowny. Po wojnach napoleońskich rozważano projekty nad dalszym rozbudowaniem oraz wzmocnieniem fortyfikacji Kłodzka, jednak zakończyło się tylko na planach. W połowie XIX wieku wzniesiono dwa nowe szańce które zabezpieczały miasto od strony południowej. W chwili wybuchu wojny Prus z Austrią w roku 1866, fortyfikacje przygotowano do obrony, jej uzbrojenie stanowiło wtedy 200 dział. Po wygranej wojnie przez Prusy znaczenie twierdzy bardzo spało. W 1869 roku ograniczono jej obszar tylko do umocnień donżonu i Owcej Góry. Twierdza Kłodzka równolegle do funkcji militarnych pełniła też role jako wiezienie, między innymi w latach 1865 - 1866 przetrzymywano tu za udział w powstaniu styczniowym Wojciecha Kętrzyńskiego. W 1877 roku została podjęta decyzja o opuszczeniu zewnętrzynych fortyfikacji, a w roku 1886 szańce wystawiono na sprzedaż. W 1906 roku wybudowano stację gołębi pocztowych dla 350 ptaków. W chwili wybuchu I wojny światowej na uzbrojeniu twierdzy były 42 dziala kalibru 9 cm. Po pierwszej wojnie światowej na mocy traktatu wersalskiego twierdzę rozbrojono. Podczas II wojny światowej pełniła ona funkcję obozu jeńców wojennych różnych narodowości, jako filia obozu Gross - Rosen, a w latach 1944 - 1945 - fabryki zbrojeniowej firmy AEG. W maju 1945 roku po ogłoszeniu kapitulacji III Rzeszy, stacjonujące oddziały niemieckie poddały się bez walki Armii Radzieckiej. Górująca nad Kłodzkiem twierdza jest obecnie najcenniejszym zabytkiem w Polsce zespolonym XVI i XVII wiecznej architektury obronnej. Zajmuję ona prawie 20 ha powierzchni, ma długość 800 m. w linii północ - południe i 400 m. w linii wschód - zachód.

:: Plan twierdzy

- Kliknij by powiększyć :

:: Zdjęcia

- Kliknij by powiększyć :