:: Cmentarze wojenne :: Cmentarze w Galicji Zachodniej :: Mapa okręgów cmentarnych :: X Okręg cmentarny - Limanowa »

:: Informacja o okręgu

Największy okręg pod względem obszaru. Obejmuje Beskid Sądecki i Kotlinę Sądecką, Gorce i większą część Beskidu Wyspowego. Okręg ten został założony na terenach walk południowego skrzydła frontu z okresu jesiennozimowego na przełomie lat 1914-1915, oraz obejmował rejony walk 1 p.p. Legionów Polskich zakończonych krwawym bojem pod Marcinkowicami w dniach 5 i 6 grudnia 1914 roku. Okręg obejmował 29 cmentarzy o numeracji : 144, 345-369, 373, 374 i 377 a największy z nich o nr: 368 znajduje się na wzgórzu Jabłoniec koło Limanowej. Wszystkie obiekty położone są w dużym rozproszeniu, co przysporzyło kierownictwu dużych trudności organizacyjnych i transporotowych. Kierownikiem artystycznym i głównym projektantem tego okręgu był Kapitan Gustav Ludwig, pełniący tą funkcję przez okres 6 miesięcy. Innymi projektantami którzy działali w tym okręgu byli:
• Por. Franz Mazura - rzeźbiarz, twórca "rycerza pancernego" na cmentarzu w Nowym Sączu.
• ochotnik Leo Perlberger, malarz, autor akwareli na cmentarzu w Szczyżycu.
• Ochotnik Franz Polende, malarz, autor wielu rysunków i akwarel m.in. na cmentarzu nr:361 w Krasnym-Lasocicach i nr:364 w Kasinie Wielkiej.
Głównym surowcem który posłużył do budowy cmentarzy był kamień i beton. Do pracy wykończeniowych cmentarzy posłużyło również drewno, które zostało wykorzystane do budowy krzyży centralnych, ogrodzeń lub kaplic. Okręg X wyróżnia się spośród innych nie wątpliwie pięknymi kamiennymi nagrobkami o różnorodnych formach.

:: Położenie i spis cmentarzy

Położenie cmentarzy w X Okręgu cmentarnym. Kliknij na punkt oznaczony symbolem na mapie by zobaczyć informacje o cmentarzu lub na nazwę w tabeli umieszczonej poniżej mapy.



• Nr 144 Królowa Polska • Nr 359 Jaworzyna
• Nr 345 Muszyna • Nr 360 Słupia
• Nr 346 Krynica • Nr 361 Krasne-Lasocice
• Nr 347 Barcice • Nr 362 Szczyrzyc
• Nr 348 Stary Sącz • Nr 363 Mszana Dolna
• Nr 349 Dąbrówka Polska • Nr 364 Kasina Wielka.
• Nr 350 Nowy Sącz • Nr 365 Tymbark
• Nr 351 Zabełcze • Nr 366 Limanowa.
• Nr 352 Marcinkowice • Nr 367 Mordarka-nieistniejący
• Nr 353 Tęgoborze • Nr 368 Limanowa-Jabłoniec
• Nr 354 Zbyszycze-Sienna • Nr 369 Stara Wieś-Golców
• Nr 355 Żbikowice-nieistniejący • Nr 373 Wiśniowa
• Nr 356 Podole • Nr 374 Wiśniowa
• Nr 357 Kamionka Mała-Orłówka • Nr 377 Krościenko n/Dunajcem
• Nr 358 Laskowa

:: Cmentarz nr: 366 Limanowa

Kriegerfriedhof Nr.366 Limanowa.
Kreis X Limanowa
Begraben: 8 Krieger der Russischen Armee
28 Österreichisch - Ungarischen Armee,
4 Massengrãber und 18 Einzelgrãber
Entwerfer des Friedhofs: Gustav Ludwig.
Ehre den Gefallenen.


Cmentarz zaprojektowany przez Gustava Ludwiga znajduje się w obrębie cmentarza parafialnego w Limanowej. Został założony na planie prostokąta. Ogrodzony był betonową balustradą wraz z alejką łączącą kwaterę z ulicą. Obecnie obiekt jest nieogrodzony, a wskutek rozbudowy i późniejszych pochówków stracił pierwotny wygląd (tuż przy samej ścianie pomnikowej znajduje się żeliwna tablica pamiątkowa pomordowanych żołnierzy AK i zakladników, zaraz za nią umieszczony jest płaski nagrobek Wincenta Gawrona - artysty, malarza, więźnia Oświęcimia oraz zołnierza AK walczącego w Powstaniu Warszawskim, a za nim nagrobek w którym spoczywają "Bohaterscy żołnierze milicji obywatelskiej i bezpieczeństwa poległi w walce z bandami terrorystycznymi w latach 1945-1952"). Pomnikiem centralnym cmentarza jest ściana pomnikowa z betonowych bloczków. W polu niszy namalowany jest obraz olejny przedstawiający Chrystusa na polu bitwy pochylonego nad rannym żołnierzem. Wzdłuż bocznych ogrodzeń ustyuowane są rzędy nagrobków. Za ścianą pomnikową jest podłużna kwatera z rzędami małych krzyży, obok niej kwadratowy grób 3 żołnierzy zamordowanych przez NKWD i UB. Za nim od strony południowej położona jest duża kwadratowa mogiła, w której pochowane są szczątki 5 żołnierzy austro-węgierskich przeniesionych ze zlikwidowanego cmentarza nr: 367 w Mordarce. Na tej mogile znajduje się duży betonowy krzyż z nałożonym krzyżem żeliwnym typu austriackiego. Obok tej mogiły jest bardzo skromny grób nieznanego żołnierza polskiego poległego na ziemi limanowskiej w 1939 roku.
W 4 grobach zbiorowych i 18 pojedyńczych pochowanych jest 28 żołnierzy armii austriack-węgierskiej, 8 rosyjskiej i 8 legionistów polskich poległych w okresie od października do grudnia 1914 roku. Wskutek późniejszej rozbudowy kwatery liczba pochówków uległa znacznemu zwiększeniu.

- Kliknij by powiększyć :

POCHOWANO TUTAJ *

AUSTRIA (AT) - 28 żołnierzy.

ROSJA (RU) - 8 żołnierzy.

POLSKA (PL) - 8 żołnierzy.

† Imienna lista osób pochowanych na cmentarzu nr: 366 Limanowa

:: Cmentarz nr: 367 Mordarka (nieistniejący)

Kriegerfriedhof Nr.367
Kreis X Limanowa
Begraben: 5 Krieger der Österreichisch-Ungarischen Armee.
Entwerfer des Friedhofs: Gustav Ludwig.
Ehre den Gefallenen.


Cmentarz zaprojektowany został przez Gustava Ludwiga, położony był przy dziewietnastowiecznej kaplicy Matki Boskiej Bolesnej w zachodniej części dawnej wsi Mordarka, włączonej w granice miasta Limanowa. Po II wojnie światowej podczas odnowy i przebudowy otoczenia kaplicy, szczątki pochowanych tu 5 żołnierzy austro-węgierskich ekshumowano i przeniesiono na cmentarz nr: 366 w Limanowej (patrz wyżej).

- Kliknij by powiększyć :

POCHOWANO TUTAJ *

AUSTRIA (AT) - 5 żołnierzy.

:: Cmentarz nr: 368 Limanowa - Jabłoniec

Kriegerfriedhof Nr.368 Limanowa-Jabłoniec.
Kreis X Limanowa.
Begraben: 161 Krieger der Österreichisch-Ungarischen Armee.
1 Krieger der Deutschen Armee
247 Krieger der Russischen Armee
Entwerfer des Friedhofs: Gustav Ludwig.
Ehre den Gefallenen.


Cmentarz wzniesiony według projektu Gustava Ludwiga, położony jest ok. 2. km od Limanowej na wzgórzu Jabłoniec (560 m.n.p.m.), na którym rozegrała się decydująca faza "bitwy o Limanową" w dniach od 8 do 12.XII.1914 r., zakończona zwycięstwem wojsk austro-węgierskich. Cmentarz ten jest jednym z największych i najciekawszych pod względem architektonicznym obiektów występującym w X okręgu cmentarnym. Został wpisany do rejestru zabytków (nr A-629/91) a opiekę nad cmentarzem sprawuje Urząd Miasta w Limanowej. Cmentarz podzielony jest poprzez drogę na dwie części: południową i północną.

Do części południowej ogrodzonej pełnym murem kamiennym dopasowanym do ukształtowania terenu, prowadzą dwa wejścia znajdujące się po obu stronach kaplicy-mauzoleum. Wziesiona ona została na cześć bohaterskiej śmierci na polu walki dowódcy 9 pułku huzarów płk. Othmara Muhra. Jest to ośmioboczna budowla z kamienia, zwieńczona wysoką kopułą pokrytą czerwoną dachówką, na szczycie której znajduje się stylizowany krzyż stalowy. Wejście do kaplicy umieszczone jest od strony cmentarza. W środku jest krypta zasłonięta płytą z wykutym napisem po węgiersku "Muhr Ottomar - Ezredes-Hósi Halált Halt 1914 December Tizenegyediken" ("Pułkownik Othmar Muhr zmarł bohaterską śmiercią 11 grudnia 1914r"). W okresie międzywojennym szczątki bohaterskiego pułkownika przeniesione zostały do grobowca rodzinnego na Węgrzech. Na ścianach zewnętrznych kaplicy umieszczono tablice z informacją o cmentarzach wojennych na terenie Limanowej oraz nową tablicę z historią bitwy i cmentarza.

- Kliknij by powiększyć :

Przed wejściem do kaplicy położony jest mały placyk wyłożony płytami betonowymi z okrągłym klombem, zamknięty półkolistą kwaterą i dwoma mniejszymi prostokątnymi po bokach. Od niego odchodzą trzy alejki do pozostałych kwater. W zachodniej części cmentarza usytuowany jest granitowy pomnik huzarów , o ściętych narożach, zwieńczony kulą. Na jego bokach umieszczone są na żelaznych bolcach marmurowe tablice inskrypcyjne z napisami: " W tym miejscu zginął pułkownik Othmar Muhr wraz ze swoimi walecznymi huzarami 9 pułku 11-12 XII 1914r." (po niemiecku), "W dniach polegli wraz z Panem Pułkownikiem huzarzy drogiej krwi, twardej pięści. Ku czci węgierskiej, niemej wierności" (po węgiersku).

- Kliknij by powiększyć :

Część południowa swym wyglądem nawiązuje kompozycyjnie do znajdującej się po przeciwnej stronie kaplicy. Prowadzą do niej dwie alejki (z kilkoma stopniami w połowie). Schodzimy na półkolisty taras (położony ok.1,80 m poniżej w stosunku do otaczającego go terenu) wyłożony betonowymi płytami, pośrodku którego znajduje się ośmioboczny słup kamienny zwieńczony kamiennym krzyżem maltańskim. Za nim umieszczonych jest 5 mogił zbiorowych, w betonowych obramowaniach. Pochowano tutaj prochy 250 żołnierzy Armii Czerwonej (poległych w styczniu 1945r.) ekshumowanych z tereny byłego powiatu Limanowskiego.

- Kliknij by powiększyć :

Około 30 metrów na zachód od północnej części cmentarza ustyuowany jest obelisk w miejscu śmierci rotmistrza 9 pułku huzarów, Leonarda hr. Thun Hohenstein, ufundowany przez rodzinę poległego a zaprojektowany przez Ludwiga.

- Kliknij by powiększyć :

POCHOWANO TUTAJ *

AUSTRIA (AT) - 161 żołnierzy z 34 pułku piechoty landwery, 10 pułku piechoty honwedu, 34 pułku strzelców, 11 pułku dragonów, 4,9,10,13 pułku huzarów, 45 pułku armat polowych landwery, 212,215,216 batalionu
zapasowego landszturmu.

NIEMCY (D) - 1 żołnierz z 219 pruskiego rezerwowego pułku piechoty.

ROSJA (RUS) - 247 żołnierzy z kaukaskiej dywizji kozackiej gen.Dragomirowa i 10 dyzwizji kawalerii gen. Kellera.

:: Legenda

◊ - Data urodzenia.
† - Data śmierci.

Narodowość :

- Polska (PL)

- Austria (AT)

- Rosja (RU)

- Niemcy (D)

 N - Nieznana narodowość.

POCHOWANO TUTAJ * - Dane pochodzącą z inskrypcji nagrobnych, notatek własnych oraz innych źródeł.